نتانیاهو امروز گلدا مایر است یا مناخیم بگین؟
یکی به هشدار دریافتی بی‌اعتنا ماند و دیگری خطر را به پیمان صلح بدل کرد و یک رآکتور هسته‌ای را از میان برداشت.
در ۲۵ سپتامبر ۱۹۷۳، ملک حسین، پادشاه اردن، به اسرائیل پرواز کرد و به گلدا مایر، نخست‌وزیر، گفت ارتش سوریه آماده جنگ است. ژنرال‌های او این هشدار را جدی نگرفتند. یازده روز بعد، مصر و سوریه در روز یوم کیپور، مقدس‌ترین روز آیین یهود، حمله کردند. مایر از جنگ جان به در برد، اما از داوری تاریخ نه.
امروز اسرائیلی‌ها بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، را با دو تن از پیشینیانش می‌سنجند. یک اردوگاه در او مایر را می‌بیند؛ رهبری که هشدار را شنید و دست به کار نشد. اردوگاه دیگر مناخیم بگین، نخست‌وزیر، را می‌بیند که خطر را به پیمان صلح با مصر و نابودی رآکتور اوسیراک عراق بدل کرد. سفر نتانیاهو به ابوظبی در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶ نشان داد او دنبال کدام میراث است.
اردوگاه نخست یک تماس تلفنی را به سود خود داشت. در ۸ سپتامبر ۲۰۲۶، هاآرتص گزارش داد که محمد بن زاید، رئیس امارات متحده عربی، حدود ده روز پیش از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به نتانیاهو هشدار داده بود که حاکمان غزه در حال تدارک حمله‌ای بزرگ هستند. سپس نیویورک تایمز گزارش داد که این هشدار هرگز به رؤسای دستگاه امنیتی اسرائیل نرسید و اینکه نتانیاهو در ۱ اکتبر ۲۰۲۳، از بیم آسیب دیدن عادی‌سازی با عربستان سعودی، با حمله به فرماندهان در غزه مخالفت کرد. نتانیاهو دریافت هرگونه هشدار را تکذیب کرد.
اردوگاه دوم شواهدش را در ابوظبی پیدا می‌کند. رومن گوفمن، رئیس موساد، و شموئل بن عزرا، مشاور امنیت ملی، نتانیاهو را در این سفر شش‌ساعته همراهی کردند. روز بعد، خبرگزاری دولتی امارات این دیدار را تأیید کرد. این تأیید اهمیت داشت. در ماه مه ۲۰۲۶، دفتر نتانیاهو از سفری محرمانه در زمان جنگ به امارات خبر داده بود و ابوظبی این ادعا را رد کرده بود.
فهرست مهمانان دلیل این تغییر را روشن می‌کند. منابع یدیعوت آحارونوت می‌گویند نمایندگانی از عربستان سعودی، اردن، مراکش، قطر و شرق لیبی پای میز بوده‌اند و دو دیپلمات حوزه خلیج فارس به اسرائیل هیوم گفتند دست‌کم دو کشورِ فاقد روابط با اسرائیل نماینده فرستاده بودند. هیچ‌یک از آن دولت‌ها حضور خود را تأیید نکرد. بنا بر این گزارش‌ها، گوفمن این گردهمایی را پس از آن ترتیب داد که ریاض برای مقابله با حملات حوثی‌ها در دریای سرخ از اسرائیل کمک خواست. یونی بن مناخم، تحلیلگر اسرائیلیِ امور عرب، می‌افزاید سعودی‌ها خواستار اطلاعات، هشدار زودهنگام و پدافند هوایی شدند و نتانیاهو رد نکرد.
عادی‌سازی روزگاری یعنی پروازها، سفارت‌ها و عکس‌ها بود. هشدار زودهنگام یعنی به‌اشتراک‌گذاری داده‌های رادار. پدافند هوایی یعنی باتری‌های به‌هم‌پیوسته و قواعد مشترک درباره اینکه چه کسی به چه چیزی شلیک می‌کند. هیچ‌کدام مدت زیادی پنهان نمی‌ماند. همین که رادارهای سعودی به پرتابگرهای اسرائیلی خوراک بدهند، ریاض در جنگ میان اورشلیم و تهران، هرچه دیپلمات‌هایش بگویند، جانب یکی را گرفته است. حوثی‌ها، مستقل‌ترین متحد تهران، عربستان سعودی را به سوی ائتلافی عملیاتی هل دادند که سال‌ها گفت‌وگو نتوانسته بود پدیدش آورد.
اینجاست که قیاس با بگین شکافی را آشکار می‌کند. بگین در ۷ ژوئن ۱۹۸۱، سه هفته پیش از انتخابات، رآکتور هسته‌ای عراق در اوسیراک را هدف قرار داد و در رأی‌گیری پیروز شد. او به‌تنهایی عمل کرد. دولت ریگان تحویل جنگنده‌های اف-۱۶ را معلق کرد و در شورای امنیت سازمان ملل به محکومیت این حمله رأی داد. بگین می‌توانست خشم واشینگتن را تاب بیاورد، چون از هیچ دولت عربی چیزی نخواسته بود. نتانیاهو از چند دولت خواسته است و آنها نخستین کسانی خواهند بود که تلافی ایران را تحمل می‌کنند؛ همان‌گونه که کویت و امارات متحده عربی در ۲۰۲۶ آموختند. آنها به ابوظبی آمدند، چون نیروهای آمریکایی پشت سرشان ایستاده‌اند.
بنابراین، راهبردی شبیه راهبرد بگین، پیش از دور بعدی، سه تصمیم از واشینگتن می‌طلبد. نخست، پنتاگون باید کانال ابوظبی را به ساختاری دائمی درون فرماندهی مرکزی بدل کند؛ فرماندهی‌ای که در ۲۰۲۱ اسرائیل را به خود افزود تا ارتش‌های اسرائیل و کشورهای عربی را زیر یک سقف برنامه‌ریزی گرد آورد. دوم، واشینگتن باید به ریاض تضمینی فراتر از توافق دفاعی‌ای بدهد که دو دولت در نوامبر ۲۰۲۵ امضا کردند، تا عربستان سعودی هرگز ناچار نباشد رادارهای اسرائیلی را در برابر کنار آمدن با ایران بسنجد. سوم، دولت آمریکا باید هدفش را روشن کند. پنتاگون استقرار حدود ۵۰ هزار نیرو را تا ۲۰۲۷ تمدید کرد، در حالی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور، در حال سنجیدن اعلام پایان جنگ بود. حاکمان عرب کنار اسرائیل نخواهند ایستاد اگر گمان کنند واشینگتن اعلام پیروزی می‌کند و آنها را به رحمت تهران رها خواهد کرد.
مایر هشدار را از یک پادشاه عرب شنید و گذاشت ژنرال‌هایش آن را کنار بزنند. نتانیاهو، هرچه بر سر هشدار خودش آمده باشد، همان حاکمان عربی را که روزگاری به اسرائیل هشدار می‌دادند دعوت کرد تا کنار او از آسمان دفاع کنند. آزمون بر فراز شبه‌جزیره عربستان خواهد بود؛ شبی که موشکی حوثی به سمت ریاض برود و راداری اسرائیلی نخستین‌بار آن را ببیند.