خروج آمریکا از کردستان سوریه خطاست
گروههای تروریستی آمادهاند از ناامنی حاکم بر منطقه، بهویژه در دولتهای ضعیفی مانند سوریه، بهرهبرداری کنند.
در ۱۶ آوریل ۲۰۲۶، ارتش آمریکا آخرین پایگاه خود در شمالشرق سوریه را تخلیه کرد و عملاً به شراکتی بیش از یک دهه با نیروهای دموکراتیک سوریه به رهبری کردها پایان داد. واگذاری پایگاه قصرک در حسکه به دولت سوریه نه پایان طبیعی یک کارزار موفق علیه داعش، بلکه نشانه الگویی از کنارهگیری زودهنگام در راهبرد ضدتروریسم آمریکا بود.
از سال ۲۰۱۴، ایالات متحده و نیروهای کرد در سوریه با وجود دشواریهای فراوان شراکتی نیرومند علیه داعش بنا کردند. فراتر از پیروزیهای میدانیشان در برابر داعش، جمعیت کرد از نیروهای آمریکایی استقبال کرد و حضور آنان را سپری در برابر تهدیدهای داخلی و خارجی میدید. در محیطی خصمانه، این پشتیبانی به تداوم ساختارهای حکمرانی محلی کمک کرد و به جوامع کرد درجهای از اطمینان نسبت به آیندهشان بخشید.
در طول سالها، هر بار که بحث احتمال خروج آمریکا از سوریه بالا میگرفت، کردها نسبت به آینده خود نگرانی ابراز میکردند. زمانی که نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۱۹ و در دوره نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ بهطور جزئی از شمالشرق سوریه عقب کشیدند، معترضان کرد این تصمیم را محکوم کردند، از این بیم که در برابر حملات ترکیه و دیگر بازیگران بیپناه رها شوند.
با این حال، وقتی آخرین ستونهای دود از گودالهای سوزاندن زباله بر فراز پایگاه هوایی قصرک برخاست، کردهای محلی با خشم یا ترس واکنش نشان ندادند. علتش این بود که شوک رهاشدگی از سوی آمریکا را پیشتر در سال ۲۰۲۶ جذب کرده بودند. ایالات متحده نقشی چشمگیر در انحلال نیروهای دموکراتیک سوریه داشت؛ فرایندی که با توافق ۲۹ ژانویه میان کردها و مقامات موقت دمشق به راه افتاد. برای رهبران کرد، این توافق نشانهای بود از آنچه در پیش بود: خروج نهایی نیروهای آمریکایی.
کردهای سوریه به شراکت بیهمتای خود با ایالات متحده افتخار میکردند. این احساس دوسویه بود. در جریان سفرهای متعدد به شمالشرق سوریه در طول این سالها، سربازان و فرماندهان آمریکایی غالباً از تحسین خود نسبت به نیرویی سخن میگفتند که آن را منضبط، تابآور و در شرایط فشار قابل اتکا توصیف میکردند.
هرچند کردهای سوریه به سرنوشت خود تن دادند و توافق ادغامی را که بر آنان تحمیل شده بود پذیرفتند، ایالات متحده همچنان فرصتی داشت تا حضور نظامی خود را در منطقه کردی حفظ کند، فارغ از تغییر وضعیت نیروهای کرد.
پرونده عراق نمونهای پیشِ رو میگذاشت. خروج نیروهای آمریکایی از عراق به دست دولت اوباما در سال ۲۰۱۱ پیامدهای سنگینی داشت. در سال ۲۰۱۱، عراق هنوز گامهای اولیهای برای ساختن نهادهای امنیتی و کارکردهای دولتی خود برمیداشت و، همچون سوریه، ارتشش فاقد ظرفیت لازم بود. کمتر از سه سال بعد، برآمدن داعش در آن خلأ، باراک اوباما را وادار کرد نیروهای آمریکایی را دوباره مستقر کند.
مجموعهای مشابه از شرایط اکنون در سوریه در حال شکلگیری است. این کشور از زمان سقوط رژیم بشار اسد در سال ۲۰۲۴ دوره گذاری شکننده و به رهبری اسلامگرایان را طی میکند. در ماههای اخیر با چالشهای امنیتی چشمگیری روبهرو شده است، در حالی که نهادهای نظامی و امنیتی آن، که بسیاری از اعضایشان ریشه در گروههای جهادی افراطی دارند، همچنان ناآماده و بسیار دور از انسجاماند. اگر چیزی بتوان گفت، وضعیت امروز سوریه حتی از وضعیت عراق در سال ۲۰۱۱ نیز مخاطرهآمیزتر است.
خاورمیانه در یکی از بیثباتترین مقاطع سالهای اخیر خود به سر میبرد. گروههای تروریستی آمادهاند از ناامنی حاکم بر سراسر منطقه بهرهبرداری کنند و در پی کسب دستاورد در دولتهای ضعیفی مانند سوریهاند.
ایالات متحده هنوز اهرمهای سیاسی و نظامی در سوریه در اختیار دارد. مقامهای نظامی آمریکا میگویند تلاشهای ضدتروریسمِ به رهبری شرکا را در سوریه ادامه خواهند داد. اما واشینگتن دیگر ممکن است همان شراکت پیشین را با کردهای سوریه نداشته باشد، از جمله به این دلیل که نیروهای کرد اکنون در عمل در ساختار ارتش سوریه منحل شدهاند. با این حال، حتی حضور نظامی محدود آمریکا در سوریه میتواند به شکلگیری تلاشی اثربخشتر در مبارزه با تروریسم کمک کند؛ تلاشی که از عقبگردهای پرهزینه پرهیز میکند.