واشینگتن باید کشورهای معاف‌کننده ایرانیان از روادید را تحت فشار بگذارد

مقام‌های ایرانی هرگز میل خود به انتقام را پنهان نکرده‌اند. پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در هفته‌های پایانی نخستین دوره ریاست‌جمهوری‌اش قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس، را ترور کرد، مقام‌های ایرانی ترامپ، مایک پمپئو، وزیر خارجه، و دیگر اعضای ارشد تیم ایرانِ او را به انتقام تهدید کردند.

پس از حملات قطع سر در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ علیه علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، مقام‌های ایرانی سوگند انتقام یاد کردند. همه اعضای خانواده ترامپ، حتی نوه‌هایش، باید متوجه باشند.

نظام ایران، اگر اجازه بقا بیابد، زمان می‌خرد. می‌تواند تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای ماه آینده یا تا دولت بعدی صبر کند. آمریکایی‌ها باید آماده باشند.

نظام ایران لزوماً منتظر سفر رهبران آمریکا به خارج نمی‌ماند. این نظام نشان داده است که فرصت عمل روی خاک آمریکا را هم دارد. در سال ۲۰۰۳، یک متصدی بار هوشیار، اف‌بی‌آی را از پرسش‌های مشکوکی آگاه کرد که یک مهاجر ایرانی درباره امور لجستیکی در دوران خدمت در نیروی ذخیره ارتش آمریکا پرسیده بود. اف‌بی‌آی تحقیق کرد و به این نتیجه رسید که او در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خدمت کرده بود، هرچند دولت او را به اتهام دروغ‌گویی در اسناد مهاجرتی‌اش تحت پیگرد قرار داد تا منابع و روش‌ها را افشا نکند.

در سال ۲۰۱۱، منصور ارباب‌سیار، ایرانی‌آمریکاییِ فروشنده خودروی دست‌دوم اهل تگزاس که پسرعمویش، غلام شکوری، افسر نیروی قدس در ایران بود، کوشید یک آدم‌کش از کارتل مکزیکی را برای کشتن عادل الجبیر، سفیر عربستان سعودی در آمریکا، اجیر کند. آن آدم‌کش خبرچین اداره مبارزه با مواد مخدر بود و بنابراین اف‌بی‌آی ارباب‌سیار را پیش از آنکه بتواند توطئه را به سرانجام برساند، بازداشت کرد.

در سال ۲۰۲۱، اطلاعات ایران در پی ربودن مسیح علی‌نژاد، روزنامه‌نگار ایرانی‌آمریکایی، و بردن او به ونزوئلا بود که آن زمان تحت کنترل نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور طرفدار ایران، قرار داشت. سال بعد، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی آدم‌کشانی از مافیای آذربایجانی را برای کشتن علی‌نژاد اجیر کرد. در ۱۲ ژوئیه ۲۰۲۴، اف‌بی‌آی آصف مرچنت، تبعه پاکستان، را بازداشت کرد که سپاه پاسداران مأموریت داده بود آدم‌کش‌هایی برای کشتن ترامپ، جو بایدن، رئیس‌جمهور، یا نیکی هیلی، سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل، استخدام کند.

با آنکه نظام ایران بارها نیت خود را نشان داده است، بسیاری از متحدان آمریکا نفوذ مأموران اطلاعاتی و عوامل نیروی قدس ایران را تا نزدیکی سواحل آمریکا آسان می‌کنند. هائیتی و سورینام هر دو به دارندگان گذرنامه ایرانی ورود بدون روادید به مدت ۹۰ روز می‌دهند. دومینیکا، کشور جزیره‌ای کارائیب، به ایرانیان اقامت سه‌هفته‌ای بدون روادید می‌دهد. در اقیانوس آرام، میکرونزی به ایرانیان ورود بدون روادید ۳۰روزه می‌دهد و پالائو روادید رایگان در بدو ورود در اختیارشان می‌گذارد.

هرچند این کشورها تنها کشورهایی نیستند که ورود ایرانیان را تسهیل می‌کنند، سیاست‌هایشان آمریکا را به خطر می‌اندازد، چه به دلیل نزدیکی جغرافیایی و چه به دلیل رابطه سهل‌گیرانه خود آمریکا با آن‌ها. پروازهای مستقیم تجاری میان پاراماریبو، پایتخت سورینام، و آمریکا به دلیل تقاضای اندک کم‌شمار است، اما حدود ۲۸ پرواز هفتگی کاریبین ایرلاینز میان پاراماریبو و فرودگاه بین‌المللی جی‌اف‌کی در نیویورک از مسیر ترینیداد انجام می‌شود و ۱۹ پرواز دیگر کوپا از مسیر پاناما. اگر ایرانیان بتوانند وارد سورینام شوند، و می‌توانند، تعویض گذرنامه و نفوذ به آمریکا برایشان دشوار نیست. در همین حال، ده پرواز هفتگی امریکن ایرلاینز یا یونایتد ایرلاینز میان دومینیکا و هر دو شهر میامی و نیوآرک وجود دارد و هشت پرواز دیگر به جزایر ویرجین آمریکا یا پورتوریکو. پروازهای هائیتی توجه بیشتری از سوی اداره مهاجرت و گمرک جلب می‌کند، اما باز هم ۲۰ پرواز از کاپ‌هایسین به میامی، فورت لادردیل، نیوآرک یا بوستون انجام می‌شود.

میکرونزی و پالائو دورترند، اما آمادگی‌شان برای پذیرش ایرانیان بدون روادید به دلیل رابطه‌شان با آمریکا خطرناک‌تر است. هر دو دولت‌هایی مستقل در «پیوند آزاد» با آمریکا هستند. واشینگتن دفاع آن‌ها را اداره می‌کند و نیروهای نظامی دیگر را کنار می‌گذارد. در مقابل، آمریکا کمک مالی می‌دهد و به شهروندان آن‌ها اجازه می‌دهد بدون روادید در آمریکا زندگی و کار کنند. هرچند در پروازهای جزیره‌به‌جزیره که از جزایر کوچک اقیانوس آرام عبور می‌کنند کنترل گذرنامه انجام می‌شود، ورود به گوام یا هاوایی از میکرونزی یا پالائو تفاوت چندانی با عبور از مرز کانادا و آمریکا ندارد.

ترکیه و قطر نیز مشکل‌سازند. ترکیه به ایرانیان ورود بدون روادید می‌دهد و قطر روادید در بدو ورود. شرکت‌های هواپیمایی هر دو کشور با پروازهای مستقیم به دوازده شهر آمریکا یا بیشتر خدمات می‌دهند و راهی آسان برای نفوذی‌های ایرانی فراهم می‌کنند.

البته هر دارنده گذرنامه ایرانی عامل نظام نیست، اما اینکه وزارت خارجه آمریکا اجازه می‌دهد ایرانیان با چنین کنترل‌های اندکی تا این حد نزدیک شوند، مشکل‌ساز است. در سال مالی ۲۰۲۵، آمریکا ۳۳۷ میلیون دلار به هائیتی داد، هرچند این رقم تا اینجای سال ۸۰ درصد کاهش یافته است. سورینام و دومینیکا هر دو از طریق «ابتکار امنیتی حوضه کارائیب» (Caribbean Basin Security Initiative) بودجه دریافت می‌کنند. در مارس ۲۰۲۴، دولت بایدن اصلاحیه‌ای ۲۰ساله بر پیمان (Compact) امضا کرد که آمریکا را متعهد می‌کند تا سال ۲۰۴۷ مبلغ ۳.۳ میلیارد دلار به میکرونزی و ۸۸۹ میلیون دلار به پالائو بدهد.

آمریکا لازم نیست کشورها را به ممنوع‌کردن ورود ایرانیان وادار کند، اما کنگره باید به وزارت خارجه دستور دهد تضمین کند که کمک‌ها منوط به آن باشد که کشورها ایرانیان را ملزم کنند از پیش برای روادید درخواست بدهند. به همین ترتیب، دولت ترامپ نباید به هیچ شرکت هواپیمایی اجازه دهد اگر کشورهای مبدأ آن‌ها ایرانیان را ملزم به دریافت روادید از پیش نمی‌کنند، مستقیماً به آمریکا پرواز کند. این صرفاً حکم عقل سلیم است.