معنای سفر ابراهیم کالین به یونان در آستانه آماده‌شدن ترکیه برای جنگ

در ۲۸ اوت ۲۰۲۶، ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ملی ترکیه (MİT)، بی‌آنکه از پیش اعلام شود، به آتن رفت تا با همتای یونانی خود، تمیستوکلیس دمیریس، رئیس بازنشسته سرویس اطلاعات ملی یونان (EYP)، دیدار کند. با این حال، حضور کالین زمانی معنای پررنگ‌تری پیدا کرد که سپس به‌طور خصوصی با کیریاکوس میتسوتاکیس، نخست‌وزیر یونان، در عمارت ماکسیموس، مقر رسمی نخست‌وزیری یونان، ملاقات کرد.

رسانه‌های ترکیه بعدتر هدف مأموریت کالین را فاش کردند. روزنامه نزدیک به دولت «یئنی شفق» گزارش داد که رئیس MİT در آتن «آشکار و روشن» سخن گفته و چهار پیام را منتقل کرده است: ترکیه از مواضع خود عقب نخواهد نشست؛ اجازه نخواهد داد یونان در دریای اژه و شرق مدیترانه «عمل انجام‌شده» ایجاد کند؛ تقویت توان دفاعی جزایر یونانی را نخواهد پذیرفت؛ و مشارکت راهبردی یونان با اسرائیل را «راه نادرست» می‌داند. این، عملاً یک اولتیماتوم ترکیه بود.

زمان‌بندی این سفر نیز معنادار بود. این دیدار در حالی انجام شد که یونان و اسرائیل در حال پیشبرد توافقی درباره «سپر آشیل»، یک سامانه چندلایه دفاع هوایی و موشکی، بودند. هم‌زمان، جمهوری قبرس در حال تقویت توان دفاعی خود با سامانه‌های باراک MX ساخت اسرائیل است، و چشم‌انداز یکپارچه‌سازی سپرهای دفاعی یونان، قبرس و اسرائیل بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است.

ترکیه از شکل‌گیری معماری بازدارندگی‌ای می‌هراسد که توانایی‌اش را برای ارعاب جداگانه آتن، نیکوزیا و اورشلیم محدود کند. رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، از یونان خواست سامانه‌های تسلیحاتی جدیدی را در جزایر مستقر نکند و افزود تاریخ «راهنمای بسیار خوبی است برای کسانی که از آن درس می‌گیرند.» میتسوتاکیس پاسخ داد که یونان دستورالعملی درباره نحوه دفاع از حاکمیت ملی خود را نمی‌پذیرد.

در حالی که کالین در آتن از «رویکرد حسن‌نیت» سخن می‌گفت، ترکیه به آماده‌سازی خود برای احتمال یک درگیری بزرگ ادامه داد. طرح این کشور برای ایجاد ۴۰ تیپ کماندویی در حال شکل‌دادن به کمانی نظامی است که از تراکیه شرقی و سواحل آناتولی تا قبرس اشغالی امتداد دارد. در همین حال، ساخت پناهگاه‌ها و زیرساخت‌های پدافند غیرعامل در هر ۸۱ استان ترکیه نشان می‌دهد آنکارا جنگ را یک احتمال انتزاعی نمی‌داند.

در آسمان، یک پهپاد آقینجی ترکیه مأموریتی را بر فراز منطقه پارک دریایی غیرقانونی ترکیه در شمال اژه، میان جزایر یونانی ساموتراکی و لمنوس، انجام داد. جنوب‌تر، کشتی تحقیقاتی «توبیتاک مارمارا» نزدیک کاستلوریزو، در محدوده دومین پارک دریایی غیرقانونی ترکیه، ظاهر شد؛ پارکی که در پی محاصره این جزیره یونانی و تضعیف حقوق دریایی آن است.

«اتصال‌دهنده بزرگ دریایی» (Great Sea Interconnector) می‌تواند به نقطه اشتعال بعدی تبدیل شود. پس از توافق با شرکت فرانسوی مریدیام (Meridiam)، یونان باید در میدان نشان دهد که منطقه انحصاری اقتصادی تحدیدحدودشده‌اش با مصر فقط روی نقشه‌ها وجود ندارد.

رویداد کاسوس در سال ۲۰۲۴ نشان داد وقتی عزم جای خود را به ترس از تشدید تنش می‌دهد چه اتفاقی می‌افتد. به نظر می‌رسد دولت یونان دریافته است، دیرهنگام و زیر فشار انتخاباتی، که سیاست مماشات ترکیه را تغییر نداده است. این سیاست صرفاً به آنکارا زمان، فضا و این باور را داده که تاکتیک‌های فشارش کارساز است.

اشاره‌های اخیر نخست‌وزیر به گسترش آب‌های سرزمینی یونان در جنوب کرت، همراه با موضع یورگوس یراپتریتیس، وزیر امور خارجه، مبنی بر اینکه گسترش آن‌ها به ۱۲ مایل دریایی حقی سلب‌نشدنی برای یونان است، نشانه تغییری در لحن عمومی است. اما پرسش این است که آیا عمل با گفتار همخوان خواهد شد یا نه.

در این چارچوب، ایالات متحده باید تصمیم بگیرد از چه نوع نظم منطقه‌ای پشتیبانی می‌کند: نظمی که یونان، قبرس و اسرائیل بر پایه حقوق بین‌الملل و امنیت متقابل می‌سازند، یا نظمی که ترکیه می‌کوشد با تهدید، نقشه‌های غیرقانونی و عمل انجام‌شده نظامی تحمیل کند.

تلاش تام بارک، سفیر و بازرگان آمریکایی، برای آنکه تحریم‌های آمریکا علیه «گلدن گلوبال یاتیریم بانکاسی»، بانکی که معاملات مرتبط با ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را تسهیل کرده بود، اقدامی جلوه دهد که نباید هدف‌گیری ترکیه تعبیر شود، پیام نادرستی به متحدان واقعی واشینگتن می‌فرستد.

یونان بهای عقب‌نشینی‌های خود را پرداخته است: قبرس در ۱۹۷۴، ایمیا در ۱۹۹۶، و از دست دادن چند خلبان در حین انجام وظیفه. این چرخه باید پایان یابد. صلح با بی‌دفاع گذاشتن جزایر یا با کسب اجازه از ترکیه برای اعمال حقوق یونان تأمین نمی‌شود؛ صلح از راه قدرت، اتحادها و عزم به دست می‌آید.