اسقف اعظم کانتربری جایزه روحانی مسلمان ضداسرائیلی حامی قوانین توهین به مقدسات را پس گرفت
این رهبر مذهبی پاکستانی در واکنش به اعطای نشان شوالیه به سلمان رشدی، لقب «شمشیر خدا» را به اسامه بن لادن داد.
جولز گومز پژوهشگرِ کتاب مقدس و روزنامهنگار مستقر در رم است.
سارا مولالی، اسقف اعظم کانتربری، نشان معتبری را که به یک روحانی مسلمان اعطا شده بود پس گرفت؛ روحانیای که با لغو قوانین توهین به مقدسات و ازدواج کودکان در پاکستان مخالف است و یهودیان و مسیحیان را به توطئه برای نابودی پاکستانِ دارای توان هستهای متهم کرده است.
مولالی جایزه هیوبرت والتر برای آشتی و همکاری بینادیانی را ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶ در کاخ لمبث به حافظ محمد طاهر محمود اشرفی اعطا کرد. اشرفی پیشتر اسامه بن لادن را نیز تجلیل کرده و حملات انتحاری را تأیید کرده است. اسقف اعظم پس از موج اعتراضها در شبکههای اجتماعی، ۱۷ سپتامبر این جایزه را پس گرفت.
عکسی که کاخ لمبث منتشر کرده، مولالی را در کنار اشرفی و دو زن که ظاهراً همسر و دختر اشرفی هستند نشان میدهد. همسر این روحانی برقعِ سیاهِ کامل بر تن دارد و دخترش نقاب بر چهره زده است. کاخ لمبث از اشرفی بهخاطر «کار برجستهاش بهعنوان سفیر همزیستی بینادیانی در پاکستان» تمجید کرده بود.
اشرفی به فرقه دیوبندیِ اسلام تعلق دارد؛ فرقهای که بخش عمدهای از بنیان مذهبی طالبان را شکل میدهد. او ریاست شورای علمای پاکستان (Pakistan Ulema Council) را بر عهده دارد؛ نهادی که با لغو قوانین توهین به مقدسات پاکستان مخالف است. این قوانین به زندانی شدن و کشته شدن صدها مسیحی، احمدی، هندو، سیک و مسلمانِ اصلاحطلب انجامیده است.
اشرفی پس از آنکه پلیس در سال ۲۰۱۲ یک دختر مسیحی ۱۱ ساله دارای معلولیت ذهنی را به اتهام هتک حرمت قرآن بازداشت کرد، گفت شورای علمای پاکستان از «کاربرد سنجیده قانون توهین به مقدسات حمایت میکند اما هرگز اجازه نخواهد داد این قانون به بهانههای سست یا زیر فشار بینالمللی لغو شود». اشرفی گفت: «قوانین مربوط به توهین به مقدسات را نمیتوان باطل یا اصلاح کرد. هر تلاشی برای تبدیل پاکستان به کشوری لیبرال ناکام خواهد ماند.»
در پروندهای پرسروصدا، طالبان پاکستان در سال ۲۰۱۱ شهباز بهتی، تنها وزیر مشاور مسیحی پاکستان، را پس از آنکه خواستار لغو مجازات اعدام برای توهین به مقدسات شد، ترور کرد. پیشتر، محافظ سلمان تاثیر، فرماندار پنجاب، او را بهدلیل دفاع از آسیه بیبی، زن مسیحیِ متهم به توهین به مقدسات، به قتل رساند.
در سال ۲۰۲۳، انبوهی ۱۲۰۰ نفره از مردان در جارانواله در ایالت پنجاب، پس از طرح اتهام توهین به مقدسات علیه دو ساکن مسیحی، ۲۲ کلیسا را به آتش کشیدند و به ۹۱ خانه، کسبوکار و گورستانِ مسیحیان حمله کردند. اشرفی عذرخواهی کرد و گفت «مهاجمان ما را شرمنده کردند».
نوریه خان (Nuriyah Khan)، فعال حقوق زنان بریتانیایی-پاکستانی، گفت: «اسقف اعظم مولالی بهسختی میتوانست انتخابی ناهماهنگتر از این بکند. مسیحیان پاکستان زیر سایه قوانین توهین به مقدساتی زندگی میکنند که اشرفی آشکارا از آنها حمایت میکند. او شاید ادعا کند با سوءاستفاده از این قوانین مخالف است، اما واقعیت در پاکستان این است که صرف یک اتهام میتواند به قیمت جان کسی تمام شود.»
خان به پرونده شما بیبی و شهزاد مسیح اشاره کرد؛ زوج جوان مسیحی که پس از اتهام توهین به مقدسات کتک خوردند و زندهزنده سوزانده شدند. او گفت: «شما باردار بود. نمیفهمم اسقف اعظم چگونه میتواند به این ماجرا نگاه کند و تصمیم بگیرد کسی که از این قوانین دفاع میکند سزاوار جایزهای برای «همزیستی بینادیانی» است.»
خان، عضو مؤسسه دفاع ایدئولوژیک (Ideological Defense Institute) و کارشناس فقه اسلامی، گفت: «کارنامه او درباره زنان و کودکان هم سزاوار همین میزان بررسی است. اشرفی زمانی عضو شورای ایدئولوژی اسلامی پاکستان بود که این شورا اعلام کرد قوانینی که حداقل سن ازدواج را تعیین میکنند غیراسلامیاند.»
ای.جی. نولته (A.J. Nolte)، مدیر مؤسسه اسرائیلِ دانشگاه ریجنت، گفت: «قوانین توهین به مقدسات دهههاست در چندین کشور مسلمان، از جمله پاکستان، برای آزار مسیحیان به کار رفته است. دختران مسیحی در پاکستان مرتب به ازدواج کودکان وادار شدهاند. بسیار نگرانکننده است که اسقف اعظم کانتربری تصمیم گرفته از حامی این رویهها تجلیل کند.»
گزارش وزارت کشور بریتانیا در ژوئیه ۲۰۲۶ یادآور شد که قوانین توهین به مقدسات میتواند به حکم اعدام منجر شود. در سال ۲۰۲۴، از میان ۳۴۴ نفری که بر اساس این قوانین متهم شدند، ۲۰ نفر مسیحی بودند؛ در مقایسه با ۱۱ نفر از ۳۲۹ متهم در سال ۲۰۲۳. این گزارش اشاره کرد که دستکم نُه مسیحی زندانی و به اعدام یا حبس ابد محکوم شدند و نُه نفر دیگر بازداشت شدند.
تأیید خشونت از سوی اشرفی نیز چیز تازهای نیست. وقتی بریتانیا در سال ۲۰۰۷ به سلمان رشدی نشان شوالیه داد، اشرفی با تجلیل از طراح حملات ۱۱ سپتامبر پاسخ داد. اشرفی گفت: «خرسندیم که پس از تصمیم دولت بریتانیا برای اعطای لقب «سِر» به رشدیِ توهینکننده به مقدسات، لقب سیفالله [شمشیر خدا] را به اسامه بن لادن اعطا میکنیم.» در سال ۲۰۱۳، اشرفی گفت «حملات انتحاری در افغانستان مشروع است زیرا نیروهای ناتو مهاجمانی هستند که این کشور را اشغال کردهاند»، هرچند بعدها مدعی شد خبرنگاران سخنانش را خارج از بافت نقل کردهاند. اسقف اعظم با نادیده گرفتن چنین اظهارات علنی هنگام بررسی صلاحیت اشرفی، به نظر میرسد چنین تروریسمی را توجیه و پذیرفتنی تلقی میکند. اشرفی همچنین از دولت خواسته است پاکستانیهایی را که به اسرائیل سفر میکنند تحت پیگرد قرار دهد، زیرا آنان «دل امت اسلامی را جریحهدار کردهاند».
اعطای این جایزه از سوی مولالی به روحانیای که با بهرسمیتشناختن «دولت نامشروع» اسرائیل از سوی پاکستان مخالف است، پس از اختلاف اخیر او با جامعه یهودی بر سر تصویب سند فلسطینی کایروس II از سوی کلیسای انگلستان، تحریکآمیز است؛ سندی که اسرائیل را بهعنوان دولتی مبتنی بر برتریطلبی یهودی محکوم میکند و از کشتار یهودیان به دست حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ دفاع میکند.
خان با تأسف گفت: «مولالی درباره حقوق زنان و حمایت از آسیبپذیران بسیار سخن میگوید. با این حال تصمیم گرفته از یک روحانی قدرتمند تجلیل کند و کاملاً از مسیحیان و زنانی غافل بماند که حقوقشان در پاکستان بهطور روزمره قربانی اقتدار مذهبی میشود. این ریاکاری بهسختی قابل چشمپوشی است. نامیدن این کار «همزیستی بینادیانی» این عبارت را به سخره میگیرد.»
کاخ لمبث پیشتر گفته بود از اظهاراتی که در فضای آنلاین به اشرفی نسبت داده میشود آگاه است و موضوع را فوراً بررسی میکند. سپس بیانیهای صادر کرد و اعلام داشت که اظهارات پیشین اشرفی آشکار شده و همین امر کاخ لمبث را به تجدیدنظر و پس گرفتن جایزه واداشته است.