جنگ به تهران رسید؛ سرسختی حکومت و غیبت مجتبی ادامه دارد
به گزارش یکی از کاربران شبکههای اجتماعی، حملات هوایی سنگین شبانه تهران و شهر نزدیک آن، کرج، را هدف گرفت.
ماردو سوغوم سه دهه روزنامهنگار و مدیر تحریریه رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی بود و تا سال ۲۰۲۰ بر بخشهای ایران و افغانستان این رسانه نظارت داشت؛ او سردبیر وبسایت انگلیسی ایران اینترنشنال نیز بوده است.
با تداوم حملات جنگندههای آمریکایی و اسرائیلی به اهدافی در پایتخت و پیرامون آن، رد زخمهای جنگ روزبهروز در سراسر تهران آشکارتر میشود. نه فقط تأسیسات نظامیِ آشکار مانند پایگاهها و انبارها هدف قرار میگیرند، بلکه ساختمانهایی با ظاهر عادی هم که گمان میرود محل عملیات اطلاعاتی و امنیتی باشند، بمباران میشوند. در بسیاری از موارد، ساکنان تازه پس از اصابت و رسیدن تیمهای امدادی دولتی برای بیرون آوردن اجساد و پاکسازی محل، از ماهیت واقعی این ساختمانها باخبر میشوند.
«ده روز است که تهران، شهری که هرگز نمیخوابید، در سکوتی آزاردهنده فرو رفته است. خیابانها از همیشه خلوتتر است و کرکره مغازهها پایین کشیده شده. زندگی و اقتصاد تا حد زیادی از حرکت ایستاده است. تنها دغدغه اکنون زنده ماندن تا صبح فرداست.» این توصیفی است که شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران در تبعید در بیانیهای منتشرشده در ۹ مارس ۲۰۲۶ از وضعیت ارائه کرد. این شورا با وجود آنکه در تبعید فعالیت میکند، همچنان اعضا و ارتباطاتی در میان معلمان داخل ایران دارد.
یک کاربر ناشناس اما تأثیرگذار شبکههای اجتماعی در ایران گزارش داد که بامداد ۱۰ مارس، پس از افزایش فعالیت جنگندهها بعد از نیمهشب، حملات هوایی شدید شبانه تهران و شهر نزدیک آن، کرج، را هدف قرار داد. به نوشته این کاربر، بخشهای وسیعی از هر دو شهر دچار قطعی برق شد و انفجارها بهمراتب قویتر از شبهای گذشته به نظر میرسید. او توضیح داد آسمان هنگام یکی از انفجارها لحظهای سفید-آبی شد؛ نشانهای از حملهای بهویژه قدرتمند.
در این پست، حملات از شدیدترین حملات تاکنون توصیف شده و گمانهزنی شده بود که پس از کوتاه نیامدن ایران، صبر آمریکا به سر آمده است؛ و هشدار داده شده بود که این شب میتواند برای حکومت و نیروهای امنیتیاش شبی بهویژه دشوار باشد.
تا ظهر ۱۰ مارس، پایگاه خبری تسنیم در تهران چندین گزارش منتشر کرده بود که در آنها از مقامهای ارشد و سخنگویانی نقل شده بود که بر ادامه مقاومت در برابر آمریکا و اسرائیل تأکید میکردند. علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در واکنش به آنچه سخنان «یاوه» دونالد ترامپ، رئیسجمهور «دولت تروریستی آمریکا» خواند، در حساب رسمی خود در ایکس نوشت: «ملت عاشورایی ایران از تهدیدهای توخالی شما نمیهراسد. بزرگتر از تو هم نتوانستند ملت ایران را حذف کنند.» عاشورا مناسبتی شیعی است که سالگرد شهادت امام حسین را گرامی میدارد. او افزود: «مراقب خودت باش که خودت حذف نشوی.»
سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اظهارات ترامپ درباره تضعیف توان نظامی ایران را رد کرد و آنها را دروغهایی خواند که برای پنهان کردن شکستهای آمریکا مطرح میشود. او تأکید کرد که موشکها و پهپادهای ایران کاملاً عملیاتیاند، نیروهای آمریکایی را به عقبنشینی از منطقه متهم کرد و هشدار داد که در صورت ادامه حملات، ایران میتواند دامنه درگیری را گسترش دهد و صادرات نفت را مسدود کند.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، در حساب شخصی خود در ایکس نوشت: «ما قطعاً به دنبال آتشبس نیستیم. معتقدیم باید بر دهان متجاوز کوبید تا درس بگیرد و دیگر هرگز فکر حمله به ایران عزیزمان را نکند.»
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه، نیز اشاره کرد که ایران بهسادگی آتشبس را نخواهد پذیرفت. او گفت هرگونه توقف درگیری مستلزم تضمینهایی است که چنین حملاتی تکرار نشود، و هشدار داد آتشبسی موقت که چند ماه بعد با حملات تازه دنبال شود، پذیرفتنی نیست. غریبآبادی افزود که نیروهای مسلح ایران تا زمانی که چنین تضمینهایی به دست نیاید و مسئولان این حملات مسئولیت اقدامات خود را بپذیرند، به پاسخ نظامی خود ادامه خواهند داد. او همچنین گفت تهران معتقد است در حال حاضر دست برتر را دارد و بنابراین تصمیم درباره زمان پایان جنگ را در اختیار ایران میداند.
با وجود لفاظیهای حکومت، شورای فرهنگیان که پیشتر به آن اشاره شد، واقعیتی دهشتناک را توصیف کرد. «فاجعه بزرگتر، احساس بیپناهی کامل است. هیچ آژیر خطری به صدا درنمیآید تا به مردم فرصت پناه گرفتن بدهد، و هیچ پناهگاه آمادهای وجود ندارد که مادری بتواند کودکش را در آن پنهان کند. شهروندان تهران، رهاشده و بیحفاظ، صرفاً در انتظار هر سرنوشتی ماندهاند.»
این شورا همچنین گفت شاید تلختر از همه، منظره گروههایی از حامیان حکومت است که در همین خیابانها راهپیمایی میکنند. آنها با سر دادن شعار و ایراد سخنرانیهای تهدیدآمیز رژه میروند. بر اساس این بیانیه، چنین نمایشهایی احساس ناامنی و بیگانگی را در میان شهروندان عادی عمیقتر میکند و بسیاری را با این حس تنها میگذارد که حتی در شهر خودشان نیز تنها و بیحفاظاند.
با وجود این فشارها بر مردم، همچنان روشن نیست چه کسی واقعاً کشور را اداره میکند. رهبر تازهبرگزیده، مجتبی خامنهای، همچنان از دیدهها پنهان است. بسیاری از ایرانیان و دیگر ناظران در شبکههای اجتماعی بر این باورند که او ممکن است کشته یا بهشدت مجروح شده باشد. با کشته شدن بخش بزرگی از ردههای بالای فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در نه ماه گذشته، این پرسش که چه کسی در ایران تصمیمهای مرگوزندگی را میگیرد، روزبهروز فوریت بیشتری یافته است.