ریشه‌های حمله تروریستی حنوکا در به‌حاشیه‌راندن یهودیان استرالیا
کانبرا زمانی در مسائل خاورمیانه، از جمله اسرائیل، هم‌سو با ایالات متحده بود، اما آنتونی آلبانیزی، نخست‌وزیر استرالیا، راه دیگری در پیش گرفته است.
در حالی که خانواده‌های یهودی در سراسر استرالیا نخستین شب حنوکا را جشن می‌گرفتند، در ساحل بوندای سیدنی صدای شلیک گلوله پیچید. به گفته کریس مینز، وزیر ارشد (Premier) ایالت نیو ساوت ولز، هدفِ حمله یک مراسم جشن بود، «[در] نخستین روز حنوکا. آنچه باید شبی آکنده از آرامش و شادی در آن جامعه، در کنار خانواده‌ها و حامیان می‌بود، با این حمله شرورانه و هولناک درهم شکست.» شمار کشته‌شدگان تا لحظه نگارش این مطلب ۱۲ نفر است که یکی از آنها یکی از مهاجمان است. پلیس هویت یکی از مهاجمان را نوید اکرم اعلام کرد.
اظهارات مینز از این نظر قابل توجه است که با واکنش فوری آنتونی آلبانیزی، نخست‌وزیر استرالیا، تضاد دارد. در پیِ چیزی که آشکارا یک حمله تروریستی هدفمند علیه جامعه یهودیان استرالیا بود، آلبانیزی بیانیه‌ای منتشر کرد و حملات را «تکان‌دهنده و اندوه‌بار» خواند. «آلبو» که با این نام شناخته می‌شود، بی‌درنگ با «هر فردی که آسیب دیده است» ابراز همدردی کرد. این «هر فرد» چه کسانی بودند؟ ساحل‌نشینان؟ موج‌سواران؟ هدف، مراسم «حنوکا در کنار دریا» (Hanukkah by the Sea) بود، جشنِ جشنواره نورِ یهودیان. اما برای آلبانیزی، اشاره به یهودیان در یک بیانیه هفتادکلمه‌ای یک کلمه زیادی بود. (او بعداً حمله به جامعه یهودیان را محکوم کرد.)
مشکل اینجاست: آلبانیزی و وزیر خارجه‌اش پنی وانگ، در بیست‌وشش ماهی که از حملات حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ می‌گذرد، نهایت تلاش خود را کرده‌اند تا بی‌اعتنایی‌شان به سرنوشت جوامع یهودی را، در اسرائیل، استرالیا و فراتر از آن، نشان دهند. مانند همتایان سیاسی‌شان در اروپا و ایالات متحده، اعضای حزب کارگر استرالیا به اسرائیل و صهیونیست‌ها در همه‌جا پشت کرده‌اند. و مانند حاشیه‌های چپ در ایالات متحده، اسپانیا، انگلستان، کانادا و فرانسه، گامی فراتر نهاده و خود را با دشمنان اسرائیل هم‌سو کرده‌اند.
سر برآوردن یهودستیزی در استرالیا، حتی با معیارهای بین‌المللی، چشمگیر بوده است. یهودیان استرالیا، همچون بخش بزرگی از جوامع یهودی جهان، به شعارهای مقدس‌مآبانه «هرگز تکرار نخواهد شد» باور داشتند، اما وقتی در راهپیمایی حامی فلسطینیان در سیدنی پس از ۷ اکتبر شعار «یهودی‌ها را گازی کنید» سر داده شد، به تلخی از خواب پریدند. کنیسه‌ای در ملبورن بمب آتش‌زا خورد. خانه پیشینِ رهبر یکی از برجسته‌ترین سازمان‌های یهودی استرالیا در سیدنی تخریب و به آتش کشیده شد. دو پرستار در سیدنی در ویدیویی در حال تهدید به کشتن یهودیان ضبط شدند. دانشگاه‌ها نیز، همانند ایالات متحده، با جدیت برای منزوی‌کردن دانشجویان یهودی کوشیده‌اند.
تفاوت استرالیا با، مثلاً، ایالات متحده در این است که دولت نقشی چشمگیر در بیگانه‌سازی یهودیان ایفا کرده است. به بیان یکی از رؤسای دانشگاه هاروارد، همه‌چیز به بافتار بستگی دارد. و زیر سایه آلبانیزی، این بافتار خصومتی رو به افزایش با دولت اسرائیل و حامیانش بوده است. استرالیا اخیراً «عروس‌های داعش» خود را بازگردانده و فعالان حامی حماس را پذیرفته است، اما حامیان اسرائیل، از جمله وزیران پیشین دولت اسرائیل، را ممنوع‌الورود کرده است.
در سازمان ملل متحد نیز، جایی که کانبرا زمانی به‌طور منظم در مسائل خاورمیانه، از جمله اسرائیل، هم‌سو با ایالات متحده رأی می‌داد، آلبو مسیر دیگری در پیش گرفته است. پس از حمایت از مجموعه‌ای از اقدامات برای ارتقای جایگاه فلسطین در این نهاد جهانی، و در عین حال اصرار بر اینکه این به معنای به‌رسمیت‌شناختن دولت فلسطینی نیست، دولت استرالیا در نوامبر ۲۰۲۴ برای نخستین بار به قطعنامه‌ای رأی مثبت داد که «حاکمیت دائمی مردم فلسطین بر سرزمین اشغالی فلسطین، از جمله بیت‌المقدس شرقی» را به رسمیت می‌شناخت.
پس از گام‌های بیشتری که گسست از تاریخ حمایت استرالیا از اسرائیل را رقم زد، کانبرا در سپتامبر ۲۰۲۵ «دولت فلسطین» را به رسمیت شناخت. به گفته آلبانیزی، «این جهان است که می‌گوید چرخه خشونت باید متوقف شود.» اما آلبانیزی مطالبات مشخص اندکی درباره چگونگی توقف «چرخه خشونت» مطرح کرد و تنها اصرار داشت که حماس نمی‌تواند هیچ نقشی در «فلسطین» آینده داشته باشد و اینکه تشکیلات خودگردان فلسطینی نیازمند «اصلاحات» است.
برای جامعه یهودیان استرالیا، تصمیم آلبو به شناسایی «فلسطین» با ناراحتی فزاینده او از یهودیان و صهیونیست‌ها هم‌راستا بود. نخست‌وزیر روزها تعلل کرد تا از محل آتش‌سوزی کنیسه بازدید کند. و در برابر دیگر حملات آشکارا یهودستیزانه نیز به همان اندازه مشتاق بود که اصرار کند مسئولان این حملات تبهکاران‌اند، نه یهودستیزان. اما واقعیت بسیار پیچیده‌تر بود: در حقیقت، جمهوری اسلامی ایران تبهکاران را برای ایجاد رعب در جامعه یهودیان استرالیا به خدمت می‌گرفت.
نکته قابل توجه اینکه، تا جایی که من می‌دانم، نخست‌وزیر و وزیر خارجه‌اش تمایلی به پاسخگو دانستن ایران در قبال این زنجیره حملات ضدیهودی نداشتند و تنها زمانی ناچار به افشای نقش تهران شدند که سرویس‌های اطلاعاتی استرالیا تهدید کردند خود این افشاگری را انجام خواهند داد. در برابر اطلاعات انکارناپذیر، آلبانیزی سرانجام ناگزیر شد سفیر ایران را اخراج کند و سپس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران را سازمانی تروریستی اعلام کرد.
اما متأسفانه برای یهودیان استرالیا کار از کار گذشته است. همان‌گونه که در فرانسه شمار مسلمانان دست‌کم ده برابر یهودیان است، در استرالیا نیز اکنون شمار مسلمانان هشت برابر یهودیان است. این واقعیت جمعیتی پیامدهای سیاسی دارد و به نظر می‌رسد حزب کارگر آنها را بسیار خوب درک می‌کند.
تحلیل‌های میدل ایست فوروم را با ایمیل دریافت کنید: مشترک خبرنامه شوید (به انگلیسی)